Zostaję z wnukami do wieczora, żeby córka z zięciem mogli gdzieś wyjść. W sobotę wyszłam od nich po dwudziestej drugiej i czekałam na ostatni autobus w deszczu. Wiadomość od córki przyszła dopiero rano - z pytaniem, czy mogę przyjechać też w niedzielę.
Stałam na tym przystanku przy Puławskiej i patrzyłam, jak deszcz zalewał rozkład jazdy za brudną szybką. Dwadzieścia dwie czternaście - ostatni kurs. Miałam jeszcze jedenaście minut. Nogi mnie bolały po całym dniu ganiania za Olkiem i Zosią, w torebce leżał mokry parasol ze złamaną szprychą, a telefon milczał. Ani jednego SMS-a. Żadnego „mamo, dojechałaś?". Żadnego „dziękuję".
Mam na imię Halina, mam sześćdziesiąt dwa lata i od trzech lat jestem na emeryturze. Wcześniej pracowałam jako księgowa w hurtowni budowlanej na Służewcu - dwadzieścia sześć lat przy tych samych biurkach, z tymi samymi fakturami. Mąż Tadeusz odszedł osiem lat temu, nie od nas, tylko z tego świata - rak trzustki, pięć miesięcy od diagnozy do pogrzebu. Zostałam sama w dwupokojowym mieszkaniu na Ursynowie, z emeryturą dwa tysiące osiemset złotych i jedną córką - Agnieszką.
Agnieszka ma trzydzieści cztery lata, męża Marcina i dwójkę dzieci. Olek skończył pięć lat w marcu, Zosia ma dwa i pół. Mieszkają na Mokotowie, w bloku przy Madalińskiego, na trzecim piętrze bez windy. Tam jeżdżę co sobotę. Czasem też w środy. I coraz częściej w inne dni, kiedy „coś wypada".
Tamtej soboty wyszłam z domu o dziewiątej rano. Agnieszka napisała dzień wcześniej: „Mamo, mogłabyś przyjść koło dziesiątej? Z Marcinem chcemy się wyrwać wieczorem, ale w ciągu dnia muszę jeszcze ogarnąć zakupy i fryzjera". Oczywiście, że mogłam. Zawsze mogę.
Kiedy weszłam, Olek siedział w piżamie przed telewizorem, a Zosia płakała w łóżeczku. Agnieszka wychodziła już do fryzjera, w jednej ręce kluczyki, w drugiej telefon.
- Zosia chyba ząbkuje, jest marudna. Olek nie jadł śniadania, bo chce naleśniki, a ja nie zdążyłam. W lodówce jest mleko i jajka. Pa, mamo! - rzuciła i zniknęła za drzwiami.
Zrobiłam naleśniki. Przewinęłam Zosię. Zabrałam oboje na plac zabaw, choć niebo wyglądało podejrzanie. Potem obiad - rosół z wczorajszego kurczaka, który znalazłam w lodówce, i kasza z marchewką dla Zosi. Po obiedzie Zosia zasnęła, a ja czytałam Olkowi o dinozaurach, aż sam zasnął mi na ramieniu na kanapie.
Agnieszka wróciła koło piętnastej z nowymi paznokciami i fryzurą. Spojrzała na śpiące dzieci, powiedziała „super, dzięki" i poszła do sypialni wybierać sukienkę na wieczór. Marcin wrócił z pracy o siedemnastej. Przeszedł przez salon, kiwnął mi głową.
- Cześć, Halina. Dzieciaki grzeczne?
Nie „mamo". Nigdy nie mówi „mamo". Po ośmiu latach wciąż „Halina". Przełknęłam to jak zawsze, bo Agnieszka kiedyś powiedziała, że nie powinnam tego brać do siebie, bo „Marcin tak ma".
Wyszli o dziewiętnastej. Agnieszka wyglądała pięknie w granatowej sukience, Marcin w koszuli, pachnący wodą kolońską. „Nie czekaj na nas, mamo, pewnie wrócimy późno. Olek kładzie się o dwudziestej, Zosia pewnie wcześniej. Pa!" I znów drzwi.
Kąpiel, kolacja, bajka, płacz Zosi, mleko, kołysanie, cisza. O dwudziestej trzydzieści oboje spali. Ja siedziałam w ich kuchni przy stole zastawionym resztkami kolacji i piłam herbatę. Na blacie leżał rachunek za przedszkole Olka - tysiąc czterysta złotych. Pod spodem kartka z lodówki: „Marcin - naprawić kran w łazience!!!". Trzy wykrzykniki. Normalny dom, normalne życie. Tyle że ja się w nim czułam jak sprzęt - potrzebny, sprawny, niewidoczny.
O dwudziestej pierwszej napisałam do Agnieszki: „Kochanie, dzieciaki śpią, mogę już iść?". Odpowiedź po dwudziestu minutach: „Jasne, mamo, zamknij na dolny zamek". Ani słowa o tym, jak wrócę. Ani pytania, czy mam parasol. Był kwiecień, ale wieczór był zimny i mokry jak w listopadzie.
Na przystanku stała jeszcze jakaś młoda dziewczyna ze słuchawkami. Wsiadła w autobus przede mną i nawet nie spojrzała. Jechałam przez puste miasto z mokrą kurtką i bólem w krzyżu, myśląc o tym, że Tadeusz by mnie odebrał. Tadeusz zawsze mnie odbierał.
W domu zrobiłam sobie herbatę z cytryną i usiadłam przy kuchennym stole. Na ścianie wisiało zdjęcie z komunii Agnieszki - dziesięcioletnia dziewczynka z warkoczem, w białej sukience, z takim uśmiechem, że aż bolało patrzeć. Pamiętam, jak wtedy powiedziała: „Mamusiu, jak będę duża, to będziemy mieszkać razem na zawsze". Mają takie fazy, dzieci. Mówią coś i naprawdę w to wierzą.
Rano obudziłam się o siódmej, z telefonu wypadła mi wiadomość od Agnieszki, wysłana o ósmej dwanaście: „Hej mamo, super było wczoraj, dzięki!! Mogłabyś wpaść dziś też? Marcin chce jechać do Castoramy po płytki, a ja obiecałam Kaśce, że wpadnę na kawę. Byłabyś ok od 11?"
Czytałam to trzy razy. Potem odłożyłam telefon, nalałam kawy i usiadłam przy oknie. Za szybą kwitły kasztany na osiedlowym skwerku. Piękny poranek, niedzielny, cichy. Ludzie szli z bułkami z piekarni. Para z parteru wyprowadzała psa.
Myślałam o tym, że przez trzydzieści cztery lata robiłam wszystko, żeby Agnieszka miała lepiej niż ja. Żeby nigdy nie musiała prosić, przepraszać, tłumaczyć się. I udało się - nie prosi. Nie przeprasza. Nie tłumaczy się. Nie przychodzi jej do głowy, że powinna.
Może to moja wina. Może tak ją wychowałam - że matka jest jak powietrze. Zawsze jest, więc nie trzeba o nią dbać. Nie trzeba pytać, czy dojechała. Nie trzeba proponować taksówki. Nie trzeba mówić „dziękuję" tak, żeby to brzmiało jak dziękuję, a nie jak odhaczenie punktu na liście.
Wzięłam telefon. Napisałam i skasowałam cztery wiadomości. Pierwsza: „Nie mogę, jestem zajęta". Skasowałam - kłamstwo, a ja nie umiem kłamać tak, żeby córka nie wyczuła. Druga: „Agnieszka, musimy porozmawiać o tym, jak mnie traktujesz". Skasowałam - za poważnie, przestraszy się, pomyśli, że jestem chora. Trzecia: „Może kiedyś Marcin mógłby mnie odwieźć wieczorem?". Skasowałam - bo wiedziałam, że Agnieszka odpisze „jasne, następnym razem", i następnym razem będzie tak samo. Czwarta: „Kocham cię, ale jestem zmęczona". Skasowałam - bo to brzmiało jak wyrzut, a ja nie chciałam być matką, która robi wyrzuty.
Więc napisałam piątą wiadomość. Krótką. Patrzałam na nią długo, zanim kliknęłam „wyślij". Za oknem kwitły kasztany, kawa stygła, a ja myślałam o tym przystanku w deszczu, o milczącym telefonie, o granatowej sukience córki i o dziesięcioletniej dziewczynce z warkoczem, która obiecywała, że będziemy razem na zawsze.
Wysłałam. Odłożyłam telefon ekranem do dołu i poszłam pod prysznic. Nie wiem, co Agnieszka odpisała. Jeszcze nie sprawdziłam. Może sprawdzę za godzinę. Może po obiedzie. A może dopiero wieczorem, jak usiądę sama przy tym samym stole, przy tej samej herbacie, pod tym samym zdjęciem z komunii.
Jedno wiem na pewno - tamtego ranka po raz pierwszy w życiu nie odpisałam córce „oczywiście, kochanie".
