Trafiłam do szpitala na tydzień z biodrem, a córka „zajęła się wszystkim". Gdy wróciłam, misek Azora nie było, legowisko leżało w piwnicy. „Mamo, w twoim stanie pies to za duży kłopot - oddaliśmy go dobrym ludziom."
Stałam w przedpokoju z torbą w jednej ręce i kulą łokciową w drugiej, a w mieszkaniu było tak cicho, że słyszałam tykanie zegara w kuchni. Azor zawsze witał mnie w tym miejscu - łapami na udach, merdając tak mocno, że cały się trząsł. Teraz był tylko zapach płynu do podłóg. Ktoś umył panele.
- Beata, gdzie jest Azor? - zapytałam, choć już widziałam. Widziałam po pustym kącie przy kaloryferze, po znikniętych miskach, po tym, jak córka odwróciła wzrok.
- Mamo, usiądź najpierw. Zrobię ci herbatę.
- Nie chcę herbaty. Chcę wiedzieć, gdzie jest mój pies.
Beata wzięła głęboki oddech, jakby przygotowywała się do czegoś, co ćwiczyła w głowie przez kilka dni. I powiedziała to zdanie, które do dziś słyszę, gdy zamykam oczy: „Oddaliśmy go dobrym ludziom." Tak po prostu. Jakby mówiła o starym telewizorze, który zaniosła do skupu.
Mam na imię Halina, sześćdziesiąt dwa lata, od trzech lat na emeryturze po trzydziestu latach w księgowości miejskiego ośrodka kultury w Poznaniu. Azora wzięłam ze schroniska pięć lat temu, pół roku po tym, jak Zbyszek - mój mąż - odszedł. Nie umarł, odszedł. Do koleżanki z pracy, do Kalisza. Zostawił mi mieszkanie na Ratajach, meblościankę, rachunki za prąd i ciszę tak gęstą, że można ją było kroić nożem.
To koleżanka Lucyna podsunęła mi pomysł z psem. „Halina, ty się zamieniasz w mebel. Weź psa, to przynajmniej będziesz musiała wychodzić." Pojechałam do schroniska na Kotowie obejrzeć, nic więcej. Azor - rudy mieszaniec, średni, z jednym uchem lekko przekrzywionym - podszedł do kratki i położył mi łeb na dłoni. Tak po prostu. Jakby mnie znał.
Pięć lat. Codzienne spacery po osiedlu, rano i wieczorem. Ławka przy sklepie, gdzie spotykałam Zdzisława z trzeciego klatki, też emeryta, też z psem. Azor nauczył mnie wychodzić z domu, rozmawiać z ludźmi, wracać do kogoś. Dla Beaty to był „tylko pies". Dla mnie - jedyna istota, która na mnie czekała.
Do szpitala trafiłam na początku kwietnia. Biodro bolało od dawna, ale odkładałam wizytę, bo kto by się zajął Azorem. W końcu noga odmówiła posłuszeństwa na schodach. Karetka, szpitalny oddział, operacja, tydzień na oddziale rehabilitacyjnym. Beata powiedziała: „Mamo, nie martw się, ogarnę wszystko." Beata mieszka dwadzieścia minut autobusem, na Winogradach, z mężem Darkiem i dwójką dzieci. Zawsze była zorganizowana. Zawsze wiedziała lepiej.
Przez cały pobyt dzwoniłam codziennie. „Jak Azor?" „Dobrze, mamo, je, chodzi na spacery." „Daj mu tę kość z szuflady, wiesz, te z żyłki." „Tak, mamo, nie martw się."
Kłamała. Kłamała przez pięć dni. Azora oddała trzeciego dnia po mojej operacji. Trzeciego dnia. Nawet nie poczekała, aż wrócę.
Kiedy wyciągnęłam z niej prawdę - a trwało to dobre pół godziny, bo Beata jest mistrzynią w owijaniu w bawełnę - dowiedziałam się tyle: pies „za dużo szczekał", dzieci się go „bały" (nigdy wcześniej nie wspominała), Darek miał „alergię" (dwadzieścia lat go znam, nigdy nie kichał przy Azorze), a ja po operacji biodra „nie dam rady go wyprowadzać". Dlatego zamieścili ogłoszenie na portalu i oddali Azora jakiejś rodzinie spod Swarzędza.
- Jakim ludziom? - pytałam. - Masz numer? Adres?
- Mamo, to była taka pani z mężem, normalni ludzie, mieli ogród...
- Numer telefonu, Beata.
Beata zaczęła płakać. Powiedziała, że chciała dobrze. Że myślała o moim zdrowiu. Że lekarz powiedział, iż rehabilitacja potrwa miesiące. Że pies w mieszkaniu na trzecim piętrze bez windy to w mojej sytuacji absurd.
Może miała rację w jednym: schody rzeczywiście były problemem. Ale to był mój problem. Moja decyzja. Mój pies.
Nie odzywałam się do niej przez trzy dni. Trzy dni szukałam ogłoszenia na portalach, przeglądając setki zdjęć psów. W końcu znalazłam - krótki opis, zdjęcie Azora przy moim kaloryferze. Pod spodem numer Beaty.
Zadzwoniłam do tej pani ze Swarzędza. Odebrała po trzecim sygnale. Miała na imię Marzena, ciepły głos, trochę zaskoczony. Wytłumaczyłam sytuację. Że nie byłam pytana. Że to mój pies. Że chcę go z powrotem.
Cisza. Potem: „Proszę pani, Azor już się u nas zadomowił. Dzieci go pokochały."
Serce mi stanęło.
- Rozumiem - powiedziałam. - Ale on jest mój. Byłam w szpitalu. Nikt mnie nie zapytał.
Kolejna cisza. „Niech pani przyjedzie jutro, to porozmawiamy."
Lucyna zawiozła mnie swoim fiatem. Dom pod Swarzędzem, mały ogródek, piaskownica. Azor leżał na trawniku. Gdy wysiadłam z samochodu - o kuli, powoli, kuśtykając - podniósł łeb. A potem zerwał się i przybiegł. Łapy na udach, merdanie, cały się trzęsie. Dokładnie tak samo. Jakby te dwa tygodnie nie istniały.
Marzena stała w drzwiach. Jej córka, może siedmioletnia, patrzyła zza jej nogi. Widziałam, że dziewczynka płakała wcześniej. Widziałam mokre oczy Marzeny.
- On panią pamięta - powiedziała cicho.
Zabrałam Azora. Marzena nie protestowała. Podała mi jego nową obrożę, paczkę karmy i worek z zabawkami, które mu kupiła. „Na wypadek gdyby tęsknił za czymś naszym" - dodała. Jej córka nie wyszła z domu.
W samochodzie Lucyny siedziałam z Azorem na kolanach i płakałam. Lucyna milczała, tylko raz powiedziała: „Dobrze, że pojechałaś."
Beata zadzwoniła tego samego wieczoru. Ktoś - pewnie Marzena - dał jej znać.
- Mamo, jak ty sobie z nim poradzisz? Na trzecim piętrze? Z tą nogą?
- Jakoś sobie poradzę.
- Ale ja się martwię...
- Martwisz się teraz. A trzy dni po mojej operacji to się nie martwiłaś. Wtedy było ci wygodniej, żeby psa nie było.
Długa cisza. Potem: „To niesprawiedliwe." I się rozłączyła.
Minął miesiąc. Azor jest ze mną. Schody pokonuję powoli, raz dziennie, bo Zdzisław z trzeciego klatki wyprowadza go rano, a ja wieczorem, z kulą. Beata dzwoni raz w tygodniu, krótko, rzeczowo. Nie przeprosiła. Ja nie poprosiłam o przeprosiny. Jest między nami coś nowego - nie cisza, raczej ściana z mlecznego szkła. Widzimy się nawzajem, ale nieostro.
Czasem myślę o Marzenie i jej córce. O tym, jak dziewczynka nie wyszła się pożegnać. O tym, czy Beata naprawdę chciała dobrze, czy po prostu chciała mieć problem z głowy. I o tym, że Azor, kiedy kładzie mi łeb na kolanach wieczorem, nie wie nic o tym wszystkim. Dla niego jest prosto: wrócił do domu.
Dla mnie nic już nie jest proste.
