Garaż po Stefanie syn sprzedał za mnie na pełnomocnictwo - „nie będziesz się męczyć, mamo". Przelał mi trzydzieści tysięcy, „więcej nie dali". Pod blokiem zaczepił mnie kupiec, pan z trzeciego piętra: „czterdzieści osiem, ale warto było".

Garaż po Stefanie syn sprzedał za mnie na pełnomocnictwo - „nie będziesz się męczyć, mamo". Przelał mi trzydzieści tysięcy, „więcej nie dali". Pod blokiem zaczepił mnie kupiec, pan z trzeciego piętra: „czterdzieści osiem, ale warto było".

Stałam z siatką z Biedronki w jednej ręce i kluczami w drugiej, a pan Wiesław z trzeciego piętra patrzył na mnie z takim zadowoleniem, jakby właśnie wygrał w Lotto. Uśmiechał się szeroko.

Powiedział to lekko, mimochodem, jak się mówi o pogodzie. Czterdzieści osiem tysięcy. A ja dostałam trzydzieści.

- Przepraszam, ile pan powiedział? - zapytałam, chociaż doskonale usłyszałam za pierwszym razem.

- Czterdzieści osiem - powtórzył Wiesław. - No ale to murowany garaż, z prądem, w dobrym miejscu. Pani Stefan dbał o niego. Jeszcze ta kanapa i półki zostały, to i tak bonus.

Kiwnęłam głową. Powiedziałam coś o obiedzie na gazie. Weszłam do klatki i dopiero na schodach między pierwszym a drugim piętrem musiałam się zatrzymać, bo nogi odmówiły posłuszeństwa. Oparłam się o ścianę i stałam tak dobre dwie minuty, słuchając, jak serce mi wali w uszach.

Osiemnaście tysięcy. Mój syn Darek zabrał mi osiemnaście tysięcy.

Stefan umarł w październiku, dwa lata temu. Rak trzustki, szybko poszło - od diagnozy do pogrzebu cztery miesiące. Trzydzieści osiem lat małżeństwa i nagle cisza w mieszkaniu taka, że słyszałam zegar w kuchni i kapanie kranu w łazience. Po Stefanie zostało mi to trzypokojowe na osiedlu Tysiąclecia w Poznaniu, emerytura z ZUS-u i właśnie ten garaż - murowany, w ciągu garażowym za blokiem.

Stefan traktował ten garaż jak trzecie dziecko. Soboty spędzał tam z radiem i kawą z termosu. Miał tam swój porządek - narzędzia rozwieszone na ścianie, każde na swoim gwoździu. Regał z częściami do starego Fiata, którego dawno sprzedał, ale części „jeszcze się przydadzą". Kiedyś się z tego śmiałam. Potem przestałam, bo zrozumiałam, że ten garaż to dla niego wolność. Jedyne miejsce, gdzie nikt go o nic nie prosił.

Darek, nasz młodszy syn, ma czterdzieści dwa lata. Pracuje jako elektryk, prowadzi własną jednoosobową firmę. Mieszka z żoną Patrycją i dwójką dzieci po drugiej stronie miasta, na Piątkowie. Starszy syn, Tomek, jest w Anglii od dziesięciu lat - dzwoni w niedziele, przysyła pieniądze na święta, przyjeżdża raz do roku. Tomek jest daleko, więc to Darek „się mną opiekuje". Tak przynajmniej mówi.

Pomysł ze sprzedażą garażu pojawił się w marcu. Darek wpadł w niedzielę, jak zwykle bez zapowiedzi. Usiadł w kuchni, zjadł dwa kawałki sernika, wypił herbatę i powiedział:

- Mamo, ten garaż to tylko kłopot. Podatek płacisz, a nie korzystasz. Tata już nie żyje, przepraszam, że tak mówię, ale po co ci to?

Miał rację, w gruncie rzeczy. Nie prowadzę samochodu - Stefan mnie woził. Po jego śmierci garaż stał pusty. Chodziłam tam czasem, siadałam na tym składanym krześle przy warsztacie i po prostu siedziałam. Pachniało tam olejem maszynowym i farbą. Pachniało Stefanem.

Ale Darek mówił rozsądnie. Podatek, utrzymanie, a pieniądze by się przydały.

- Darek, ale ja nie wiem, jak się takie rzeczy załatwia - powiedziałam. - Notariusz, ogłoszenia, jakieś papiery…

- Mamo, nie będziesz się męczyć. Dam ogłoszenie, załatwię wszystko. Zrobisz mi pełnomocnictwo u notariusza i tyle. Ja się zajmę.

I tak zrobiłam. Pojechaliśmy do notariusza na Jeżyce, podpisałam pełnomocnictwo. Darek trzymał mnie pod rękę, otwierał drzwi, mówił do notariuszki „moja mama" takim ciepłym głosem. Byłam wzruszona. Pomyślałam: mam dobrego syna.

Minął miesiąc. Darek zadzwonił w środę wieczorem.

- Mamo, sprzedane. Trzydzieści tysięcy, więcej nie dali. Rynek teraz słaby, garażowy szczególnie. Przelewam ci na konto.

Trzydzieści tysięcy. Nie znałam się na cenach garaży. Stefan kupił ten nasz dwadzieścia lat temu za osiem tysięcy, więc trzydzieści brzmiało jak dużo. Pieniądze przyszły następnego dnia. Odłożyłam na lokatę, kupiłam sobie nową pościel i tyle. Byłam zadowolona.

A potem był ten czwartek pod blokiem. Pan Wiesław. Czterdzieści osiem.

Wieczorem siedziałam przy kuchennym stole i robiłam to, czego nigdy wcześniej nie robiłam - szukałam w internecie ogłoszeń o garażach na naszym osiedlu. Wnuczka Kasia kiedyś pokazała mi, jak wchodzić na Otodoma. Garaże murowane, z prądem, w naszym ciągu - czterdzieści pięć, pięćdziesiąt, jeden nawet za pięćdziesiąt pięć tysięcy. Żaden za trzydzieści.

Nie spałam do trzeciej w nocy. Leżałam w ciemności i myślałam o twarzy Darka, kiedy mówił „więcej nie dali". O jego głosie, pewnym, spokojnym. Takim samym głosem Stefan mówił mi kiedyś, że premii w tym miesiącu nie było, a ja lata później znalazłam w jego kurtce kwit z lombardu.

Rano zadzwoniłam do Tomka do Anglii. Było wcześnie, ale odebrał po drugim sygnale.

- Tomek, powiedz mi, ile jest wart murowany garaż na Tysiąclecia.

Cisza. Potem westchnienie.

- Mamo, co się stało?

Opowiedziałam mu wszystko. Tomek milczał długo. Potem powiedział cicho:

- Mamo, zadzwoń do Darka i zapytaj go wprost. Może jest jakieś wytłumaczenie.

- A jeśli nie ma?

- To też będziesz wiedziała.

Trzy dni zbierałam się do tego telefonu. Trzy dni chodziłam po mieszkaniu, podlewałam kwiaty, gotowałam obiady, których potem nie jadłam. Wyobrażałam sobie tę rozmowę na sto sposobów. W połowie scenariuszy Darek miał wytłumaczenie. Notarialne koszty. Prowizja pośrednika. Jakaś naprawa, o której nie wiedziałam. W drugiej połowie - nie miał nic.

Zadzwoniłam w niedzielę, po mszy. Ręce mi się trzęsły tak, że ledwo trafiłam w numer na ekranie.

- Darek, za ile sprzedałeś garaż?

- Mamo, przecież mówiłem. Trzydzieści.

- A pan Wiesław z trzeciego piętra mówi, że dał czterdzieści osiem.

Cisza. Taka cisza, w której słyszałam telewizor w tle i głos Patrycji wołającej dzieci na obiad. Pięć sekund. Dziesięć.

- Mamo, on… to nie tak. Były koszty. Ogłoszenia, dojazdy, notariusz ode mnie, bo ja załatwiałem. Myślałem, że nie musisz wiedzieć o szczegółach.

- Osiemnaście tysięcy kosztów, Darek?

Znowu cisza. A potem głos, który znałam z jego dzieciństwa - taki, jakim mówił, kiedy rozbił piłką szybę u sąsiadów i próbował wmówić mi, że to wiatr.

- Mamo, ja… miałem problem z jednym zleceniem. Materiały podrożały, a ja już podpisałem umowę. Potrzebowałem pilnie, myślałem, że oddam, zanim się zorientujesz. Chciałem ci oddać po zakończeniu roboty.

- Ale nie oddałeś.

- Robota się przeciągnęła. Mamo, ja oddam. Przysięgam.

Rozłączyłam się. Usiadłam na tym samym krześle, na którym Stefan siadał co rano przy kawie. Herbata stygła na stole. Patrzyłam na kryształowy wazon na kredensie, ten z naszego wesela, i myślałam o tym, jak Darek miał sześć lat i przyniósł mi z podwórka bukiet mniszków lekarskich owiniętych w gazetę. „Dla najlepszej mamy na świecie" - powiedział wtedy.

Minął tydzień. Darek nie zadzwonił. Nie przyszedł. Tomek dzwonił codziennie, pytał, co zamierzam. Nie wiedziałam. Patrycja napisała SMS-a: „Mamo, Darek bardzo to przeżywa, proszę, nie rób z tego afery". Przeczytałam cztery razy. Nie odpisałam.

Dzisiaj rano poszłam na cmentarz, do Stefana. Stałam przy grobie i powiedziałam na głos - tak, ludzie pewnie myśleli, że stara wariatka - powiedziałam:

- Stefan, co ja mam z tym zrobić?

Stefan oczywiście nie odpowiedział. Ale kiedy wracałam do domu, przystanęłam przy ciągu garażowym. Tam, gdzie stał nasz garaż - teraz garaż pana Wiesława - były nowe drzwi, pomalowane na zielono. Stefan miał szare.

Weszłam do mieszkania, wyciągnęłam z szuflady numer do kancelarii notarialnej i położyłam go na stole. Patrzę na tę kartkę od godziny. Nie wiem jeszcze, czy chcę sprawdzić akt sprzedaży, żeby poznać dokładną kwotę. Nie wiem, czy chcę wiedzieć, co zrobił z tymi pieniędzmi naprawdę. Wiem jedno - te osiemnaście tysięcy to nie są tylko pieniądze. To jest coś, czego nie da się przelać z powrotem na konto.