Mąż od pół roku jeździ w piątki „do kolegi na działkę". Wczoraj coś kazało mi wsiąść do jego auta. Fotel pasażera był odsunięty do samego końca - a ja nie siadałam z przodu od miesięcy.
Stałam na parkingu pod naszym blokiem i trzymałam się klamki otwartych drzwi, jakby samochód mógł mi uciec. Silnik był zimny, Ryszard poszedł po bułki do Biedronki. Miałam może trzy minuty. Wsiadłam, poczułam zapach - nie jego wody kolońskiej, nie benzyny, nie tych jego papierosów, które rzekomo rzucił. Coś słodkiego, kwiatowego, obcego. A potem zobaczyłam ten fotel.
Mam na imię Bożena. Mam sto sześćdziesiąt dwa centymetry wzrostu. Fotel pasażera był odsunięty na pozycję dla kogoś, kto ma ze sto siedemdziesiąt pięć, może więcej. Nogi mi nawet nie sięgały normalnie do podłogi. Siedziałam jak dziecko w fotelu ojca i w głowie miałam pustkę - taką białą, szumiącą ciszę, jakby ktoś wyłączył świat.
Dwadzieścia osiem lat małżeństwa. Dwoje dorosłych dzieci. Blok na Gocławiu, trzecie piętro, widok na plac zabaw, który pamiętał jeszcze, jak Kasia z Tomkiem jeździli tam na rowerach. Ryszard - elektryk, własna firma od piętnastu lat, solidny, spokojny, z tymi swoimi wąsami, które nosiła połowa mężczyzn w naszym roczniku. Mąż, z którym przeżyłam przeprowadzki, remonty, pogrzeb jego matki, moją operację kolana, Tomkowe problemy w liceum. Taki mąż, o którym mówi się „porządny człowiek".
I ten fotel odsunięty do końca szyn.
Wróciłam na klatkę schodową, zanim zdążył wyjść ze sklepu. Usiadłam przy kuchennym stole, zalałam herbatę wrzątkiem, wyciągnęłam cytrynę z lodówki. Ręce mi nie drżały. Byłam spokojna jak nigdy. I właśnie ten spokój mnie przeraził - bo normalnie bym chyba płakała, prawda? Normalnie bym dzwoniła do Kaśki, do siostry, do kogokolwiek. A ja kroiłam cytrynę i liczyłam piątki.
Pierwsze „wyjazdy na działkę" zaczęły się w październiku. Ryszard powiedział, że Wiesiek - jego kolega jeszcze z zawodówki - kupił działkę ROD na Białołęce i potrzebuje pomocy z altanką. „Pojadę na weekend, pomogę mu z instalacją, wiesz, jak to jest". Wiedziałam. Ryszard zawsze pomagał. Sąsiadom, rodzinie, obcym ludziom z OLX, którzy szukali elektryka na już. Pojechał w piątek, wrócił w sobotę po południu. Normalka.
Potem piątki stały się stałe. „Wiesiek prosi, żeby jeszcze popatrzeć na dach". „Trzeba zabezpieczyć rury przed zimą". „Altanka wymaga ocieplenia". Zawsze jakiś powód, zawsze logiczny. A ja - ja się cieszyłam, że ma zajęcie, że nie siedzi przede mną na kanapie, gapiąc się w telefon z tym swoim nieobecnym wzrokiem, który miał od paru lat. Myślałam: niech jedzie, niech się wyrwie, może wróci w lepszym humorze.
I wracał. Nawet w dobrym humorze. Czasem przywoził mi pączki z cukierni przy Modlińskiej, te z różą, które lubię. Czasem opowiadał o Wiesia żonie - że znowu się kłócą, że nie chce mu dać pieniędzy na materiały. Szczegóły. Konkretne, wiarygodne szczegóły, które teraz, siedząc nad herbatą z cytryną, widziałam w zupełnie innym świetle.
- Herbata? - Ryszard wszedł do kuchni, postawił siatkę z bułkami na blacie.
- Zrobiłam sobie. Tobie zrobić?
- Nie, wezmę kawę. Bożena, słuchaj, w piątek znowu pojadę do Wieśka. Ma problem z odpływem.
- Z odpływem - powtórzyłam.
- No, coś mu się zapchało w łazience tej altankowej.
Patrzył mi prosto w oczy. Dwadzieścia osiem lat i nadal potrafił na mnie patrzeć, kłamiąc. A może właśnie dlatego potrafił - bo znał każdy mój odruch, wiedział, że nie będę dopytywać, że Bożena nigdy nie dopytuje, bo Bożena jest porządna żona porządnego człowieka.
- Jedź - powiedziałam. - Jedź, pomóż Wieśkowi.
I uśmiechnął się. Lekko, z ulgą. Taki uśmiech, jakiego nie umiałam wcześniej nazwać, a teraz wiedziałam dokładnie, co oznacza.
Przez trzy dni nie zrobiłam nic. Chodziłam do pracy - dwadzieścia lat w księgowości w tej samej firmie budowlanej przy Grochowskiej - wracałam, gotowałam, prałam, wieszałam na balkonie, zdejmowałam z balkonu. Rutyna jak pancerz. Ale w środę, kiedy Ryszard był w robocie, weszłam znowu do auta. Tym razem otworzyłam schowek.
Paragony. Stacja benzynowa - Łomianki. Kwiaciarnia - Łomianki. Restauracja „Pod Lipą" - Łomianki. Nie Białołęka. Łomianki. Sprawdziłam w telefonie - żadna działka ROD w Łomianach nie należała do żadnego Wieśka. Zresztą, co ja sprawdzałam, nie znałam nawet nazwiska tego Wieśka. Ryszard nigdy nie podał. A ja nigdy nie zapytałam.
Położyłam paragony z powrotem dokładnie tak, jak leżały. Zamknęłam schowek. Wróciłam na górę, usiadłam przy kuchennym stole, w tym samym miejscu co zawsze, i zadzwoniłam do Kaśki.
- Mamo, co jest? - zapytała od razu, bo dzwonię do niej w tygodniu tylko jak coś się dzieje.
- Nic, córeczko. Chciałam spytać, czy przyjedziesz w niedzielę na obiad.
- Jasne, że przyjadę. Mamo, na pewno wszystko dobrze?
- Na pewno.
Nie powiedziałam jej. Nie powiedziałam nikomu. Bo co miałam powiedzieć? Że fotel był odsunięty? Że paragony z Łomianek? Słyszałam już głos siostry Danuty: „Bożenka, ty sobie wyobrażasz, może on tam naprawdę jeździ do tego kolegi, a kolega mieszka w Łomiankach, no co ty". I głos Ryszarda: „Bożena, zwariowałaś? Byłem u Wieśka. Wiesiek potwierdzi".
Piątek przyszedł szybko. Ryszard wziął torbę sportową, jak zawsze. Buty robocze, jak zawsze. Pocałował mnie w czoło, jak zawsze - ten suchy, automatyczny dotyk ust, który kiedyś był pocałunkiem, a teraz był pieczątką na dokumencie wyjścia.
- Wrócę jutro koło drugiej.
- Dobrze.
Zamknęły się drzwi. Poczekałam dziesięć minut. Wyszłam na balkon. Widziałam, jak srebrna skoda wyjechała z parkingu, skręciła w prawo, w stronę Saskiej Kępy, nie w stronę Białołęki.
Usiadłam na balkonie. Kwitły kasztany na podwórku, dzieci biegały po placu zabaw, gdzieś z otwartego okna leciało radio. Normalny piątkowy wieczór na Gocławiu. Siedzę, patrzę na puste miejsce parkingowe po naszej skodzie i myślę: co ja teraz zrobię?
Bo mogę sprawdzić. Mogę pojechać za nim w przyszły piątek - wziąć taksówkę, poprosić Tomka, cokolwiek. Mogę go przyłapać, zrobić scenę, postawić sprawę jasno. Dwadzieścia osiem lat - chyba zasługuję na prawdę?
Ale jest też druga myśl, cichsza, której się wstydzę. Że może nie chcę wiedzieć. Że może ta niewiedza jest jak ten pancerz z rutyny - chroni mnie, trzyma w całości. Bo jeśli się dowiem na pewno, to co? Rozwód w moim wieku? Podział mieszkania? Tłumaczenie dzieciom, wnukom? Wigilia osobno?
Siedziałam na balkonie do zmroku. Herbata wystygła. Kasztany pachniały tak intensywnie, że aż kręciło mnie w nosie.
Wstałam, weszłam do mieszkania, wzięłam telefon. Wybrałam numer Ryszarda. Dwa sygnały, trzy. Odebrał.
- Bożena? Coś się stało?
- Rysiek - powiedziałam powoli. - Jak się nazywa Wiesiek? Bo chciałam jego żonie wysłać przepis na sernik, wiesz, ten mój. A nie mam do niej numeru.
Cisza. Jedna sekunda. Dwie. Trzy.
- Bożena, ja teraz nie mogę rozmawiać, tu głośno, oddzwonię, dobrze?
Rozłączył się. W tle, przez te trzy sekundy ciszy, słyszałam muzykę. Cichą, jazzową. I żaden odgłos działki - żadnego młotka, żadnej piły, żadnego Wieśka.
Odłożyłam telefon na stół. Usiadłam. I wtedy zaczęłam liczyć - nie piątki, nie miesiące, ale lata. Wszystkie te lata, kiedy nie pytałam, nie sprawdzałam, nie wchodziła do jego auta. Wszystkie te lata, kiedy bycie „porządną żoną" oznaczało nie patrzeć zbyt uważnie.
Rano Ryszard wrócił o drugiej, jak obiecał. Postawił torbę w przedpokoju. Wszedł do kuchni.
- Bożena, o co chodziło wczoraj z tym Wieśkiem?
Patrzyłam na niego. Na te wąsy, na zmęczone oczy, na dłonie - duże, szorstkie dłonie elektryka, które kiedyś kochałam trzymać. I wiedziałam, że cokolwiek powiem w tej chwili, zmieni wszystko. Albo nic.
- O nic - odpowiedziałam. - Nieważne. Chcesz rosołu?
Kiwnął głową. Usiadł. Nalałam mu talerz. I pomyślałam: jeszcze nie dzisiaj. Ale fotel pasażera w skodzie pamięta to, czego ja nie chcę pamiętać. I prędzej czy później będę musiała w nim usiąść - naprawdę usiąść - i pojechać tam, dokąd prowadzi prawda.
Tylko nie wiem, czy chcę tam dojechać.
