Zięć zadzwonił z podziękowaniem: „dobrze, że Ewa co czwartek tak mamie pomaga". Co czwartek jestem na brydżu. Nie skłamałam i nie doniosłam: „o czwartki pytaj żonę". Córce powiedziałam swoje: alibi wypożyczam tylko za wiedzą właścicielki.

Przyznała się ze śmiechem: kurs tańca, niespodzianka na ich rocznicę. Alibi przedłużyłam do maja. Opłata: zaproszenie na pokaz.

Tak to wyglądało - prosto, czysto, prawie zabawnie. Ale kiedy odłożyłam telefon po rozmowie z Darkiem, mój zięć, ręce mi się trzęsły. Nie dlatego, że mnie przyłapał na kłamstwie - technicznie nie skłamałam. Trzęsły mi się, bo przez ułamek sekundy, zanim usłyszałam wyjaśnienie Ewy, przeszło mi przez głowę coś znacznie gorszego.

Mam sześćdziesiąt dwa lata, od trzech jestem na emeryturze. Wcześniej przepracowałam dwadzieścia osiem lat w księgowości w spółdzielni mieszkaniowej na Bielanach. Lubię porządek - w rachunkach, w szafie, w relacjach. Mąż Stanisław zmarł siedem lat temu, nagle, na zawał w warsztacie - był mechanikiem samochodowym. Została mi Ewa, jedyne dziecko, i jej mąż Darek, dobry chłopak, elektryk z własną firmą. Mają dwójkę synów - Kubę i Olka, dziesięć i siedem lat.

Czwartkowy brydż to moja świętość. Gramy w cztery panie od piętnastu lat - ja, Lucyna z parteru, Bożena z Żoliborza i Krystyna, koleżanka ze spółdzielni. Herbata, ciastka, trzy godziny kart i obgadywania świata. Nie piję na brydżu, ale po drugiej godzinie Krystyna wyciąga wino i wtedy zaczyna się prawdziwa rozmowa. O dzieciach, o zdrowiu, o tym, że na NFZ czeka się na wizytę u kardiologa cztery miesiące.

Tamten czwartek - ten, od którego wszystko się zaczęło - wypadał pod koniec lutego. Grałyśmy u mnie, bo Lucyna miała remont łazienki. Telefon zadzwonił między drugą a trzecią rozdaniem.

- Dzień dobry, mamo - powiedział Darek tym swoim uprzejmym, lekko oficjalnym tonem, który zawsze mnie trochę śmieszy. - Chciałem tylko podziękować, że Ewa co czwartek może u pani posiedzieć, pomóc. Ona mówi, że to dla niej ważne, że chce panią odciążyć.

Spojrzałam na Lucynę, która właśnie licytowała trzy kiery. Bożena piła herbatę. Żadna nie zwracała na mnie uwagi.

- Dariusz - powiedziałam ostrożnie - o czwartki to pytaj żonę.

Cisza. Krótka, ale wyraźna.

- To znaczy… bo Ewa mówiła, że…

- Ja ci nie powiem nic więcej - przerwałam łagodnie. - Porozmawiaj z Ewą.

Rozłączyłam się i przez dłuższą chwilę siedziałam, wpatrując się w karty, nie widząc pik od kierów. Lucyna szturchnęła mnie w ramię: „Grażyna, twoja kolej". Położyłam cokolwiek, nie pamiętam co.

Bo w głowie miałam tylko jedno pytanie: co moja córka robi w czwartki, jeśli nie jest u mnie?

Zaraz po brydżu zadzwoniłam do Ewy. Nie krzyczałam - nigdy na nią nie krzyczę, nie mam takiego charakteru. Ale byłam konkretna, jak nad bilansem.

- Córka, twój mąż właśnie do mnie dzwonił z podziękowaniami za twoje czwartkowe wizyty. Wiesz, że w czwartki gram w brydża. Więc teraz mi powiedz, na co ja ci służę za alibi.

Ewa przez sekundę milczała. A potem się roześmiała. Nie nerwowo, nie histerycznie - szczerze, z ulgą niemal.

- Mamo, boże, myślałam, że to się nie wyda - powiedziała, łapiąc oddech. - Chodzę na kurs tańca. Tango argentyńskie. Od stycznia. To miała być niespodzianka na naszą dziesiątą rocznicę ślubu w maju. Darek zawsze mówił, że żałuje, że nie umiemy tańczyć. Więc…

- Więc powiedziałaś mu, że siedzisz u matki. Tak?

- No tak - przyznała. - Przepraszam. Powinnam cię uprzedzić.

Odetchnęłam. Naprawdę odetchnęłam, całym ciałem, jak po wyniku dobrych badań. Ale złość nie przeszła od razu.

- Ewa, słuchaj mnie uważnie - powiedziałam. - Alibi wypożyczam, ale tylko za wiedzą właścicielki. Rozumiesz? Gdyby Darek zapytał szczegółowo, co robimy, wypadłabyśmy obie na kłamczuchy. Ja nie będę kłamać twojemu mężowi, nawet w dobrej sprawie, jeśli nie wiem, po co kłamię.

- Masz rację, mamo. Totalnie masz rację.

- No. A teraz mi powiedz: jak tańczysz? Bo ja cię pamiętam z wesela Marcinków - dwa lewe nogi i łokieć w żebrach partnera.

Znów się roześmiała. I ja się wreszcie uśmiechnęłam.

Ustalenie było proste. Przedłużam alibi do maja. Ewa przychodzi co czwartek - oficjalnie - pomóc mi w domu. Jeśli Darek zadzwoni, mówię krótko: „jest tu, zajęta, oddzwoni". Żadnych szczegółów, żadnych bajek. A w zamian chcę zaproszenie na pokaz końcowy kursu.

- Deal - powiedziała Ewa.

Wydawało się proste. Zabawne nawet. Opowiedziałam o tym paniom na brydżu - oczywiście pod przysięgą milczenia - i Bożena prawie się popłakała ze śmiechu. „Grażyna, ty to masz życie jak serial" - powiedziała, wycierając oczy chusteczką.

Ale im bliżej było maja, tym częściej budziłam się w nocy z myślą, która nie dawała mi spokoju. Bo widzicie - ja znam swoją córkę. Ewa jest dobra, kochająca, oddana. Ale ma jedną cechę, którą odziedziczyła po ojcu: kiedy kłamie, robi to z taką łatwością, że sama w to wierzy. Stasiu był taki sam. Potrafił mi przez miesiąc mówić, że odkłada pieniądze na naszą wycieczkę, a potem okazywało się, że pożyczył je szwagrowi. Nie ze złośliwości - z takiego dziwnego odruchu unikania konfliktu.

I teraz leżałam w ciemności, w sypialni, w której kiedyś spał obok mnie mąż, i myślałam: a jeśli to nie jest tylko kurs tańca? A jeśli kurs tańca to kolejna warstwa, kolejne alibi w alibi?

Nie sprawdzałam. Mogłam - w dzisiejszych czasach wystarczy wejść na stronę szkoły tańca, zobaczyć grafik, zadzwonić. Ale nie sprawdzałam, bo wiedziałam, że jeśli zacznę, to się nie zatrzymam. A ja nie chcę być taką matką. Taką, co kontroluje dorosłą córkę. Taką, co szpera.

W połowie marca Ewa przyszła do mnie w niedzielę z sernikiem. Usiadłyśmy w kuchni, chłopcy bawili się w pokoju, Darek był na jakimś zleceniu. Ewa wyglądała dobrze - lepiej niż zwykle, jakby jaśniejsza. Kiedy nalewałam herbatę, powiedziała mimochodem:

- Wiesz, mamo, ten kurs to jest najlepsza rzecz, jaką dla siebie zrobiłam od lat.

- Dla siebie? - powtórzyłam. - Myślałam, że to niespodzianka dla Darka.

Spojrzała na mnie szybko, a potem w kubek.

- No tak. Dla nas. Dla nas obojga.

Nic więcej nie powiedziałam. Pokroiłam sernik, zawołałam wnuków. Kuba zjadł dwa kawałki, Olek rozsypał cukier puder po całym stole. Normalna niedziela. Normalna rodzina.

Jest kwiecień. Do rocznicy ślubu Ewy i Darka zostały cztery tygodnie. Na lodówce mam magnes z karteczką: „Pokaz taneczny - 17 maja, godz. 18:00". Kupiłam sobie nową bluzkę na tę okazję.

Ale wczoraj wieczorem - wczoraj - zadzwoniła Bożena z brydża. Nie w sprawie kart. Powiedziała, że jej córka widziała Ewę w centrum, w kawiarni na Nowym Świecie. We wtorek, nie w czwartek. Z mężczyzną, którego nie znała. „Siedzieli blisko" - tak powiedziała Bożena. - „Nie wiem, czy to coś znaczy, ale pomyślałam, że powinnaś wiedzieć."

Podziękowałam. Odłożyłam telefon. Usiadłam przy kuchennym stole, przy tym samym, przy którym gramy w brydża, i wyjęłam z szuflady karteczkę z datą pokazu.

Siedemnasty maja. Cztery tygodnie. Może to instruktor tanga, z którym ćwiczyła dodatkowe zajęcia. Może klient z pracy - Ewa pracuje w biurze nieruchomości, spotyka się z ludźmi. Może to nic.

A może alibi nigdy nie jest tylko alibi.

Wiem jedno: nie zadzwonię do Darka. Nie zadzwonię też do Ewy - jeszcze nie teraz. Poczekam do maja. Pójdę na ten pokaz, usiądę w pierwszym rzędzie i będę patrzeć, jak moja córka tańczy. A potem - potem zobaczę, co zobaczę w jej oczach.

Bo matka zawsze widzi. Nawet gdy wolałaby nie patrzeć.