Zięć zainstalował mi w telefonie lokalizację - „dla bezpieczeństwa, mamo, gdyby coś się stało". Od tej pory dzwonią częściej. Zawsze, kiedy jestem w sklepie. Wczoraj w aptece: „mamo, skoro już tam jesteś, weź mi coś na zgagę".

Stałam wtedy przy okienku, czekając na swój lek na ciśnienie, i patrzyłam na wyświetlacz telefonu jak na coś, co właśnie mnie ugryzło. Głos córki brzmiał naturalnie, lekko, jakby to było najnormalniejsze zdanie na świecie.

A ja poczułam, że coś mi się w środku zacisnęło. Nie złość. Raczej takie dziwne zimno. Bo kiedy ostatnio zadzwonili po prostu zapytać, jak się czuję?

Mam na imię Halina, sześćdziesiąt trzy lata, emerytowana księgowa z Wrocławia. Trzydzieści osiem lat przepracowałam w jednej firmie budowlanej - zaczynałam, kiedy jeszcze liczydła leżały na biurkach, a skończyłam, gdy wszystko przeniosło się do komputerów. Mąż Tadeusz odszedł pięć lat temu. Nie umarł - odszedł. Do koleżanki z pracy, do Opola. Córka Magda ma trzydzieści cztery lata i męża Dariusza, informatyka w jakiejś korporacji. Mieszkają piętnaście minut ode mnie, na nowym osiedlu za parkiem. Wnuczka Lena ma sześć lat i jest jedynym powodem, dla którego nie przeniosłam się bliżej siostry do Poznania.

Ten telefon, smartfon, jak mówi Dariusz, dostałam od nich na Dzień Matki. Ładny, duży ekran, złota obudowa. „Żebyś mogła zdjęcia Lenki oglądać w dobrej jakości, mamo" - powiedział Dariusz, kiedy go rozpakowywałam. Magda stała obok i kiwała głową. Byłam wzruszona. Naprawdę. Upiekłam im wtedy sernik z rodzynkami, ten na kruchym spodzie, który Dariusz uwielbia.

Dwa tygodnie później Dariusz przyszedł „podmienić mi kartę SIM" i przy okazji zainstalował kilka aplikacji. Jedną z nich była ta lokalizacja. Tłumaczył cierpliwie, jak dziecku, że to standardowa rzecz, że wszystkie rodziny tak robią, że gdybym upadła na ulicy albo źle się poczuła - od razu będą wiedzieć, gdzie jestem. „Mamo, to dla twojego spokoju" - powiedział. A ja pomyślałam: dla mojego?

Przez pierwszy tydzień nic się nie działo. Potem zaczęły się telefony.

Byłam w Biedronce na Grabiszyńskiej - dzwoni Magda. „Mamo, jak już jesteś w sklepie, to weź mi ten jogurt grecki, wiesz który, i masło ekstra." Nie pytała, czy jestem w sklepie. Wiedziała. Powiedziałam „dobrze" i wzięłam. Bo co miałam powiedzieć?

Trzy dni później - Rossmann na rogu. Telefon: „Mamo, kup Lence te chusteczki mokre, takie zielone, i pastę do zębów dla dzieci, truskawkową." Kupiłam. Zaniosłam. Magda otworzyła drzwi, wzięła siatkę, pocałowała mnie w policzek. „Dzięki, mamo, jesteś złota." Herbaty mi nie zaproponowała, bo „Lenka zaraz ma angielski online".

Potem to się powtarzało. Raz, dwa razy w tygodniu. Apteka - „weź syrop dla Lenki". Żabka - „kup doładowanie na kartę". Lidl - „są dzisiaj promocje na pościel, sprawdź, czy jest w szarym". Za każdym razem ten sam schemat: widzą, że gdzieś jestem, dzwonią z listą. Jakbym była ich osobistą dostawczynią.

Pieniędzy nikt mi nie oddawał. Nie chodzi o fortunę - dwadzieścia złotych tu, trzydzieści tam. Ale na emeryturze z ZUS-u, kiedy po opłatach i lekach zostaje tyle, ile zostaje, to się sumuje. Raz nieśmiało wspomniałam Magdzie, że ten syrop kosztował trzydzieści osiem złotych. Spojrzała na mnie ze zdziwieniem. „Mamo, przecież to dla Lenki. Oddamy ci, jak się zobaczymy." Nie oddali.

Najgorsze było to, że zaczęłam się bać wychodzić z domu.

Brzmi absurdalnie, wiem. Sześćdziesięciotrzyletnia kobieta boi się iść do sklepu, bo córka zadzwoni z prośbą. Ale tak właśnie to wyglądało. Planowałam wyjścia. Sprawdzałam, czy Magda jest w pracy. Raz zostawiłam telefon na stoliku w przedpokoju i poszłam do piekarni - czterdzieści minut spokoju, jak wakacje. Wróciłam i miałam trzy nieodebrane połączenia i SMS-a: „Mamo, wszystko ok? Nie widzimy cię na mapie. Oddzwoń."

Na mapie. Nie widzimy cię na mapie. Jakbym była paczką z InPostu.

Rozmawiałam o tym z Krystyną, sąsiadką z drugiego piętra. Pijemy razem herbatę w czwartki, odkąd Tadeusz wyjechał. Krystyna ma syna w Gdańsku, widuje go dwa razy w roku. Powiedziała mi prosto: „Halina, ty jesteś im potrzebna, ale nie jako matka. Jako kurierka z darmową dostawą." Chciałam się obrazić. Nie umiałam. Bo to brzmiało jak prawda.

Próbowałam porozmawiać z Magdą. Wybrałam niedzielę, obiad u nich, Lena bawiła się w pokoju. Dariusz siedział z telefonem w ręku, jak zwykle. Powiedziałam ostrożnie, że może tę lokalizację by wyłączyć, że czuję się trochę... kontrolowana. Magda odłożyła widelec. „Mamo, nie dramatyzuj. To dla twojego bezpieczeństwa. A co, gdybyś zemdlała? Chcesz, żebyśmy się nie martwili?"

Dariusz nawet nie podniósł wzroku. Tylko mruknął: „Mamo, to działa w obie strony, Magda też ma włączoną lokalizację."

Ale to nie Magdzie dzwonię, kiedy jest w Żabce.

W zeszły czwartek siedziałam u Krystyny i wypiłam dwa kieliszki wina. Może to dodało mi odwagi, a może po prostu miałam dość. Wróciłam do domu i wzięłam telefon. Ten ładny, złoty, z dużym ekranem. Weszłam w ustawienia. Krystyna mi wcześniej pokazała, jak szukać. Znalazłam tę aplikację. Palec mi zawisł nad przyciskiem „usuń".

I nie nacisnęłam.

Bo pomyślałam o Lence. O tym, jak mnie woła „babciu" i ciągnie za rękę do huśtawki. O tym, że gdybym wyłączyła tę lokalizację, zacząłby się awantura. Magda by się obraziła. Dariusz powiedziałby, że jestem niewdzięczna. Może odcięliby mnie od wnuczki - nie wprost, nie oficjalnie, po prostu zaczęliby być „zajęci". Znam ten schemat. Widziałam go u Tadeusza, zanim odszedł - nie kłócił się, po prostu stawał się niedostępny.

Ale pomyślałam też o czymś innym. O tym, że moja matka, świeć Panie nad jej duszą, do osiemdziesiątego roku życia chodziła sama na targ w Poznaniu. Nikt jej nie śledził. Nikt nie dzwonił z listą zakupów. A kiedy potrzebowała pomocy, prosiła. I my przychodziliśmy. Bo tak działała rodzina.

Wczoraj byłam w tej aptece. Wzięłam swoje tabletki na ciśnienie. Telefon zadzwonił, kiedy farmaceutka wydawała mi resztę. Magda. „Mamo, skoro już tam jesteś, weź coś Darkowi na zgagę. I może jakieś witaminy dla Lenki, zapytaj panią, co poleca."

Powiedziałam: „Dobrze."

Wróciłam do domu z siatką pełną cudzych leków. Postawiłam ją na stoliku w przedpokoju, obok tego złotego telefonu. Zrobiłam sobie herbatę z cytryną. Usiadłam w kuchni i patrzyłam przez okno na kwitnącą lipę na podwórku.

Jutro idę do Krystyny. Poproszę ją, żeby jeszcze raz pokazała mi, jak usunąć tę aplikację. Albo nie poproszę. Jeszcze nie wiem.

Wiem tylko, że kiedy byłam w aptece, farmaceutka zapytała: „Dla pani to wszystko?" A ja odpowiedziałam: „Nie. Ale powinno być."