Kuzynka przysłała zaproszenie na wesele córki - imienne, tylko dla mnie: „miejsca liczone, a pan Henryk to przecież świeża sprawa". Świeża sprawa jest moim mężem od maja. Odpisałam na karcie: „przybędzie Aniela z mężem - albo wolne krzesło". Poszliśmy oboje. Z parkietu zeszliśmy ostatni. Krzesła liczą gospodarze. Męża - ja.
Zaproszenie przyszło w środę, zwykłą pocztą. Kremowa koperta, złote litery, zapach perfum Marylki - mojej kuzynki, która od trzydziestu lat pachnęła tym samym Poisonem. W środku karta z kaligrafowanym imieniem: „Aniela Bogacka". Tylko.
Ani słowa o „osobie towarzyszącej", ani formułki „z małżonkiem". Pomyślałam, że to niedopatrzenie. Zadzwoniłam.
- Marylka, chyba drukarnia zjadła drugą linijkę - powiedziałam lekko, bo jeszcze wtedy chciałam jej dać wyjście.
- Anielka, kochana, nie gniewaj się, ale miejsca liczone. Sala na sto dwadzieścia osób, a Darka rodzina ze strony męża to pół Radomia. Pan Henryk to przecież świeża sprawa, prawda? Ledwo się poznaliście. Rozumiesz.
Świeża sprawa. Henryk. Mój mąż od czterech miesięcy, a partner od dwóch lat. Mężczyzna, który po śmierci Zdzicha - mojego pierwszego męża, ojca moich dzieci - jako pierwszy od lat zapytał mnie: „Aniela, a ty czego właściwie chcesz?". I poczekał na odpowiedź.
Stałam w kuchni, w naszym mieszkaniu na Grochowie, patrzyłam na kubek Henryka z napisem „Najlepszy dziadek" - bo wnuki Henryka już go pokochały - i czułam, jak coś mi się zaciska pod mostkiem. Nie gniew. Jeszcze nie. Raczej ten rodzaj zimna, kiedy ktoś powie ci coś, co niby jest uprzejme, a jednak cię pomniejsza.
- Marylka - powiedziałam powoli - Henryk nie jest „świeżą sprawą". Henryk jest moim mężem. Mamy akt ślubu, wspólne konto i wspólne śniadania od siedmiuset dni. Czy swojemu mężowi byś tak powiedziała?
Cisza. Potem westchnienie, jakby to ja była trudna.
- No wiesz, Anielka… Zdzich ledwo trzy lata temu odszedł. Ludzie gadają. Ciotka Jadwiga mówiła, że…
- Ciotka Jadwiga ma osiemdziesiąt cztery lata i uważa, że kobieta po pięćdziesiątce powinna nosić tylko czarne buty - przerwałam jej. - Oddzwonię.
Odłożyłam słuchawkę i usiadłam przy stole. Herbata ostygła. Na lodówce magnesik z Kołobrzegu - z wakacji z Henrykiem, pierwszych wspólnych. Pamiętam, jak szliśmy plażą o szóstej rano, bo oboje jesteśmy rannymi ptakami, i Henryk powiedział, że nigdy nie myślał, że o sześćdziesiątce zacznie nowe życie. Ja też nie myślałam. A potem umarł Zdzich - nagle, na zawał, w warsztacie samochodowym, przy samochodzie klienta, który już nigdy po niego nie przyjechał - i moje stare życie skończyło się z dnia na dzień.
Dwa lata wdowieństwa. Dwa lata, kiedy Marylka dzwoniła co tydzień, żeby powiedzieć: „Trzymaj się, kochana" i „Czas leczy". A potem, gdy się okazało, że czas rzeczywiście uleczył na tyle, żebym wpuściła do życia kogoś nowego - zaczęły się szeptanki. „Aniela szybko się pocieszyła." „Ten Henryk to skąd się wziął?" „Biedny Zdzich, jeszcze ciepły grób."
Henryk wrócił z pracy o piątej - jak co dzień, bo od trzydziestu lat pracował jako elektryk w tej samej firmie na Pradze i był z tego dumny. Postawił torbę, zobaczył kopertę na stole i zapytał:
- Co to?
- Zaproszenie na wesele Karoliny. Córki Marylki.
- O, fajnie. Kiedy?
- We wrześniu. Ale ciebie nie zaproszono.
Patrzył na mnie przez chwilę. Nie zdenerwował się. Henryk nigdy nie denerwował się od razu - najpierw myślał, potem mówił. To mnie w nim urzekło, bo Zdzich - Boże, świeć nad jego duszą - był dokładnie odwrotny.
- Bo?
- Bo jesteś „świeżą sprawą". Miejsca liczone.
Usiadł. Nalał sobie herbaty z mojego imbryka, dolał cytryny - taką miał manierę, że zawsze za dużo cytryny, aż żółciło - i powiedział spokojnie:
- Anielka, to wesele twojej kuzynki. Jedź sama, jeśli chcesz. Ja się nie obrażę.
I wtedy właśnie się wściekłam. Nie na Marylkę. Na to, że Henryk był gotów się schować. Że ten dobry, cierpliwy mężczyzna, który od dwóch lat znosił moje wspomnienia o Zdzichu, moje wahania, moje nocne płacze - był gotów usiąść pod ścianą i powiedzieć: „idź sama".
- Nie - powiedziałam. - Albo idziemy razem, albo wcale.
Napisałam na karcie RSVP: „Przybędzie Aniela z mężem - albo wolne krzesło". Włożyłam do koperty. Zaniosłam na pocztę jeszcze tego samego wieczoru.
Marylka oddzwoniła po tygodniu. Głos miała spięty, ale ugrzeczniony, jak to Marylka.
- Niech będzie. Dostawię krzesło.
Nie powiedziała „przepraszam". Nie powiedziała „miałaś rację". Powiedziała „dostawię krzesło", jakby robiła mi łaskę. Wzięłam to. Henryk wzruszył ramionami.
Na wesele pojechaliśmy moją starą Fabią. Henryk w granatowym garniturze, ja w zielonej sukience, którą córka Magda pomogła mi wybrać - „mamo, wyglądasz jak milion dolarów, on padnie" - i z sercem bijącym tak, jakbym miała szesnaście lat. Bo wiedziałam, co nas czeka. Rodzina. Sądy. Wzroki.
Ciotka Jadwiga przywitała mnie pocałunkiem w oba policzki, a na Henryka spojrzała jak na meble dostawione w ostatniej chwili. „Pan Henryk, tak? Miło, miło." I odwróciła się do bufetu.
Marylka kręciła się po sali, pilnowała kwiatów, poprawiała obrusy - byle nie musieć z nami siedzieć. Dostaliśmy stolik przy oknie, z dala od rodziny, bliżej DJ-a niż pary młodej. Karteczka z naszymi imionami wyglądała na dopisaną ręcznie.
I wiesz co? Miałam to gdzieś.
Bo Henryk nalał mi wina, stuknęliśmy się kieliszkami i powiedział cicho, żebym tylko ja słyszała: „Dziękuję, że się o mnie biłaś." A potem zagrali pierwszy taniec - Karolina z mężem, piękni, młodzi - i po chwili parkiet się zapełnił. Henryk wstał, wyciągnął rękę. Poszliśmy. I tańczyliśmy. Tańczyliśmy do „Czterech pokoi" Budki Suflera, do czegoś disco polo, czego tytułu nie pamiętam, i do „Danuty" Maryli Rodowicz, bo DJ miał sentyment do klasyków.
Widziałam, jak ciotka Jadwiga patrzy na nas z dezaprobatą nad kieliszkiem nalewki. Widziałam, jak Marylka szepcze coś do swojej siostry Bożeny, a Bożena kręci głową. Widziałam to wszystko i tańczyłam dalej. Bo miałam sześćdziesiąt jeden lat, nowego męża i starą rodzinę, która nie umiała się z tym pogodzić.
Z parkietu zeszliśmy ostatni. Dosłownie - DJ już pakował sprzęt, kelnerzy zbierali talerze. Henryk miał mokrą koszulę na plecach, ja zdarte stopy i szczęście w żołądku jak ciepła zupa.
W drodze do domu, gdzieś na obwodnicy Radomia, Henryk odezwał się pierwszy raz od pół godziny:
- Wiesz, że ta Marylka podeszła do mnie przy barze? Kiedy byłaś w toalecie.
- I co powiedziała?
- Że Zdzich by się cieszył, że nie jesteś sama. I że przeprasza za to zaproszenie.
Milczałam. Dłuższy czas jechaliśmy w ciszy, z szumem opon na mokrym asfalcie i światłami ciężarówek na przeciwnym pasie.
- Wierzysz jej? - zapytałam w końcu.
Henryk nie odpowiedział od razu. Patrzył na drogę, ściskał kierownicę - tymi swoimi dużymi, szorstkim rękami, którymi naprawia wszystko, co się da naprawić - i w końcu powiedział:
- Nie wiem. Ale wolę, żeby to było prawdziwe.
Dojechaliśmy na Grochów po północy. Na klatce schodowej pachniało bigosem sąsiadki z drugiego piętra. Henryk otworzył drzwi, zapalił światło w przedpokoju i zobaczył na podłodze białą kopertę - ktoś podrzucił pod drzwi. W środku zdjęcie z wesela, wydrukowane z telefonu: Henryk i ja na parkiecie, rozmazani od ruchu, ale uśmiechnięci. Na odwrocie pismo Marylki: „Ładnie razem wyglądacie".
Przyczepiłam zdjęcie magnesem do lodówki, obok tego z Kołobrzegu. Henryk poszedł się przebrać. Ja stałam w kuchni i myślałam, czy jedno zdanie na odwrocie zdjęcia wystarczy za przeprosiny. Czy człowiek powinien wybaczać to, co ktoś mówi za plecami, tylko dlatego, że potem podrzuci ładne zdjęcie pod drzwi.
Czajnik zaczął gwizdać. Zalałam dwie herbaty. Jedną z cytryna - za dużo cytryny, jak lubi Henryk. I pomyślałam, że krzesła na weselu może liczy się co do jednego, ale ludzi - nie da się tak policzyć. Ludzi albo się przyjmuje w całości, z ich nowymi mężami, nowymi początkami i starymi bliznami - albo się im mówi wprost, że nie ma dla nich miejsca.
Marylka zadzwoni pewnie w przyszłym tygodniu. Zawsze dzwoni po rodzinnych imprezach. I ja pewnie odbiorę. Ale jeszcze nie wiem, co jej powiem.